Wonen op het water
Deze woonvorm heeft ook zijn specifieke "haken en ogen". Dit vraagt om gespecialiseerde kennis van vakmensen die het gevoel van waterwonen kennen.

Je kreeg vroeger moeilijk een hypotheek voor een woonboot.
Tien jaar geleden viel het niet mee een goede financiering voor een woonboot te krijgen. De geldverstrekkers wilden geen risico lopen (wellicht dacht men dat je met zo'n boot zomaar kan wegvaren zodat ze naar hun geld zouden kunnen fluiten). Bij het bepalen van de taxatie- en executiewaarde werd gekeken naar de (technische) waarde van de woonboot zonder ligplaats. Het kon gebeuren dat je voor anderhalve ton (toen nog in guldens) een woonboot wilde kopen en maar voor 50 duizend gulden hypotheek kreeg. Die hypotheek had dan soms maar een maximale looptijd van 10 of 15 jaar en je betaalde vaak minimaal een procent meer rente dan bij een woonhuis.

Een hypotheek net als bij een huis op de wal is nu vaak mogelijk. In de loop der jaren hebben diverse partijen zich ingezet voor het verbeteren van de slechte financieringsmogelijkheden. Banken raakten ervan overtuigd dat woonboten (met hun eigenaren) niet zomaar met de noorderzon vertrokken en inclusief het recht op ligplaats hun totale waarde behielden. Het resultaat is dat goede financieringsmogelijkheden geboden worden, die vaak gelijk zijn aan die van huizen op de wal, zeker voor arken met een betonnen casco. Het aantal aanbieders (banken) is echter beperkt. Onafhankelijke bemiddelaars bieden een keus uit een aantal aanbieders en begeleiden hun cliënten bij het bepalen van de juiste hypotheekvorm.

De hypotheek is gebaseerd op de executiewaarde van het object dat als onderpand dient. (Zie ook de pagina "Verkopen"). Bij financiering van een woonboot werd vroeger gekeken naar de executiewaarde van de (losse) boot. Onder normale omstandigheden heeft de woonboot een dagwaarde (een prijs die voor de woonboot met ligplaats betaald zal worden indien deze rustig verkocht kan worden). Indien de woonboot gedwongen verkocht moet worden (bijvoorbeeld omdat de eigenaar zijn of haar schulden niet meer kan betalen), dan zal de verkoop minder geld opleveren. Dit is de executiewaarde. De bank zal hierop het maximum hypotheekbedrag afstemmen. Was voorheen de aandacht gericht op de executiewaarde van de boot, tegenwoordig wordt veel vaker gekeken naar de waarde van het te verkopen object (=boot met recht op ligplaats, gebruik van tuin e.d.).

Beperkingen voor belastingaftrek werden enige tijd geleden ingevoerd door de belastingdienst, waar het ging om leningen die bedoeld waren voor financiering van andere zaken dan een huis (op de wal). Later is voor de woonbootfinanciering een uitzondering gemaakt. Hiervoor gelden de ingevoerde ongunstige beperkingen niet.

Van de financiering zijn de kosten aftrekbaar voor de inkomstenbelasting, als de woonboot dient als hoofdverblijf op een vaste ligplaats. De hypotheekrente is aftrekbaar, maar ook de kosten voor het verkrijgen van de lening kunt u opgeven. Bijvoorbeeld de taxatiekosten voor aankoop (financiering) van de woonboot en de provisie die u betaalt aan de bank en/of tussenpersoon.

Een inschrijving bij het kadaster is een voorwaarde om een hypotheek te kunnen krijgen. De woonboot wordt daar ingeschreven in het scheepsregister, waar onder andere te achterhalen is of de verkoper ook daadwerkelijk de eigenaar van het schip is. Het overdragen van het eigendom van een ingeschreven woonboot is alleen mogelijk bij een notaris of een beedigd scheepsmakelaar. Vroeger was het daarbij noodzakelijk een meetbrief te hebben. Daarin stonden de gegevens van de woonboot, zoals die uit een meting verkregen waren. Tegenwoordig is een meetbrief niet meer noodzakelijk voor woonboten. Het is mogelijk uw woonboot te laten registreren bij het Kadaster middels een teboekstelling. U kunt daarvoor terecht bij een Kadastervestiging met scheepsregistratie. De kosten bedragen ca. € 140,--.

Soms is het bij een koop niet duidelijk of de betreffende woonboot is ingeschreven bij het Kadaster. In een dergelijk geval biedt het Kadaster u de mogelijkheid om een "uitgestelde teboekstelling" aan te vragen. Dit houdt in dat een technisch medewerker Schepen van het Kadaster, voordat het schip wordt teboekgesteld, een onderzoek verricht naar het wel of niet aanwezig zijn van eventuele brandmerken op het schip. De technisch medewerker geeft zijn bevindingen door aan de desbetreffende Kadastervestiging en brengt vervolgens het brandmerk aan op het schip als geen bestaande merken zijn gevonden. Het voordeel van een uitgesteld verzoek tot teboekstelling is het voorkomen van een dubbele teboekstelling en dus meer rechtszekerheid.

Een goede verzekering van de woonboot wordt vaak als voorwaarde gesteld door de hypotheekverstrekker. Het risico is anders te groot dat, als er iets met de woonboot gebeurt, de eigenaar de kosten voor de hypotheek niet meer kan ophoesten.

Ook het hebben van een ligplaatsvergunning is een voorwaarde bij het verkrijgen van een hypotheek. Een bank of andere hypotheekverstrekker zal bij het maken van een offerte er vanuit gaan dat er een sprake is van een woonboot met een legale ligplaats met vergunning. Vóór het passeren van de hypotheekakte (bij de eigendomsoverdracht) wil de bank meestal zekerheid over het op naam van de nieuwe eigenaar stellen van de ligplaatsvergunningen. Soms neemt men genoegen met een kopie van de vergunningen van de vorige eigenaar, met een mondelinge toezegging van de betreffende instanties dat de vergunning overgeschreven zal worden. Vaak eist men een schriftelijke bevestiging van de betreffende instanties of zelfs de daadwerkelijke vergunningen op naam van de nieuwe eigenaar.

Verschillende hypotheekvormen zijn mogelijk voor woonboten, net als voor huizen. Spaarhypotheken, aflossingsvrije hypotheken, beleggingshypotheken, alle variaties zijn mogelijk. Bij de diverse specialisten op dit gebied kunt u (ook op hun sites) hierover vaak uitgebreide informatie vinden. Welke vorm u het beste kunt kiezen hangt sterk af van uw persoonlijke situatie (leeftijd, inkomen, beroep en dergelijke).

Bron: Woonbootplaza